OHAL SÜRESİ VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER

Olağanüstü hal ilanı ile birlikte Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu TBMM’de görüşülmesine ve oylanmasına bakılmadan Kanun Hükmünde Kararname (KHK) çıkarabilir. KHK’ler Resmi Gazete’de yayımlandıkları gün yürürlüğe girer. Anayasa Mahkemesi normal yani olağan dönemde çıkarılan KHK’lerini şekil ve esas bakımından denetleyebilir ancak OHAL döneminde ki KHK’leri ise denetleyemez.

OHAL süresini Bakanlar Kurulu, Anayasada belirtilen sınırlar doğrultusunda belirler. Anayasamızın 121. maddesinde belirtildiği gibi OHAL ilan edilmesini gerektirecek her durumda süre en fazla 6 aydır. Bu süre sonunda OHAL’i gerektiren sebeplerin giderilmemiş olması durumunda Bakanlar Kurulu her seferinde 4 ayı geçmemek suretiyle OHAL süresinin uzatılmasını bu kez TBMM’den ister. TBMM, OHAL’i kaldırabileceği gibi süresini uzatabilir ya da kısaltmaya gidebilir. TBMM. Süreyi uzatmaz ise olağan üstü hal durumu kendiliğinden sona erer.

OHAL süreci içerisinde çıkarılan KHK’ler ile alınan kararların sınırları yasalarla belirlenmiştir. Yasaya göre bir kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. Kısaca belirtmek gerekirse; kişinin her ne sebep olursa olsun maddi ve manevi varlığının bütünlüğüne, düşünce özgürlüğüne dokunulamaz ve bu sebeplerden dolayı suçlanamaz. Masumiyet karinesi olarak ifade ettiğimiz, kişi suçluluğu ispat edilinceye kadar asla suçlu sayılamaz.

KHK’ler sebebiyle mağdur olan kişilerin izleyecekleri belli başlı yöntemler vardır. Özellikle 01. 09. 2016 tarihinde çıkarılan 672 Sayılı KHK ile çok sayıda kamu personeli ihraç edildi. Haksız şekilde ihraç edildiğini ya da farklı bir mağduriyete maruz kaldığını ifade eden kişiler Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapabilir. Ancak bunun içinde iç hukuk yollarının tüketilmesi gerekir. Bu da ilk olarak yerel mahkemelere gidilmesi ancak sonucun olumsuz olması anlamına gelmektedir. Durumu bir örnekle anlatacak olursak, kamuda çalışan bir kişi KHK ile ihraç edilmiş ise ilk olarak İdare Mahkemesine dava açmalıdır. Şayet buradan olumsuz cevap alınırsa Anayasa Mahkemesi’ne başvuru yapılır.  Anayasa Mahkemesi’nin de başvuruyu reddetmesi durumunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne gidilebilir.

0 yorum

Cevapla

Tartışmaya katılmak mı istiyorsunuz?
Katkıda bulunmak için çekinmeyin!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir